Tez Örnekleri

Yüksek lisans tezlerinin yazımı kapsamlı literatür çalışmaları sonucunda gerçekleştirilmektedir. Bu çerçevede yapılan çalışmaların intihal oranın kabul edilebilir seviyede olması gerekmektedir. Tez merkezimizde lisans tez yazımı, yüksek lisans tez yazımı ve doktora tez yazımı yapılmaktadır. Tez yazdırma için 7/24 tez merkezimizle iletişim kurabilirsiniz. Aşağıda örnek amaçlı oluşturulmuş literatür yazımının bir bölümü paylaşılmıştır.

 

 

 

II. KAVRAMSAL ÇERÇEVE

Rotter (1954)’e göre Kontrol odağı sosyal, klinik, kişilik ve sağlık psikolojisinde yirminci yüzyılın son otuz yılında ortaya çıkan en önemli yeni yapısıdır. Bu çerçevede   Rotter (1954) kontrol odağının ölçülmesi amacıyla literatüre kontrol odağı ölçeğini kazandırmıştır. Kontrol ölçeği puanlarının yerleri, psikolojik bozukluklar, psikoterapi, okul başarıları ve fiziksel sağlık ile ilgili sonuç belirteçleri ile birçok güçlü korelasyon üretilmiştir. Kontrol odağı psikolojinin uyaran tepkisi davranışına daha önceki bir vurgudan bilişsel ve zihinsel faktörlere geçişini kolaylaştırmaktadır. Ayrıca kontrol odağı öğrenilmiş çaresizlik, atıf yanlılığı, öz-yeterlik, umut ve iyimserlik gibi diğer teorilere de katkıda bulunmuştur.

Kontrol Odağı,  insanların kontrol ettikleri şeylere (‘iç’) başarı ve başarısızlıkla atfedilenlere sahip olan sürekli bir ölçektir. Başarısızlık, etkilerinin dışındaki kuvvetlerden kaynaklanır (‘dış’).

Kontrol odağı ve eleştirel düşüncenin ilişkili olduğu söylenebilmektedir. Öğrencilerin düşük eleştirel düşünme becerilerinin üstesinden gelmek için, doğru öğrenme yaklaşımını kullanarak ve öğrencinin kontrol odağına (iç ve dış) dikkat ederek sınıftaki uygulamasını en üst düzeye çıkararak aşılması gerekmektedir. Kontrol odağı, öğrenme güçlükleri ve değişen tutumlar bağlamında hayati kavramlardan biridir (Choy ve Cheah, 2009). Bu nedenle lontrol odağı göz önünde bulundurulmalıdır, çünkü inançlar, öğrencilerin hem sınıfta hem de çevredeki belirli sorunları kontrol etme veya karşı karşıya kalma konusundaki güveni ile ilgilidir.

 

2.1. Eleştirel Düşünme Eğilimleri

 

Pedegojik formasyonda, öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri eğilimleri ve kontrol noktaları hakkında cinsiyet, yaş, sınıf, eğitim düzeyleri vb. farklı değişkenler açısından bir araştırma gösteren çeşitli çalışmalar bulunmaktadır (Coskun ve Altinkurt, 2016). Ek olarak öğretmen adaylarında kontrol odağı ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki bağlantı hakkında az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle, çalışmamızda öğretmen adaylarının kontrol odağı ile olan ilişkisi çerçevesinde eleştirel düşünme eğilimleri ele alınmıştır (Coskun ve Altinkurt, 2016).

Öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri, bilimin gelişiminde temel beşeri sermaye haline gelir. Bu sermaye ile öğrenciler meydana gelen her olayı veya problemi analiz edebilir ya da çözümü uygun bir şekilde bulabilirler. Bu çerçevede eleştirel düşünme ve herhangi bir tartışmaya yanıt verme yeteneğini içerir (Demirbag vd.,2016).

Szabo ve Schwartz, (2011)’e göre, eleştirel düşünme bilgi çağındaki bireyler için önemli bir gereksinimdir (Szabo ve Schwartz, 2011). Bu bağlamda, yapılandırmacı müfredat tasarlayarak öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri gibi üst düzey düşünme becerilerinin geliştirilmesi vurgulanmaktadır (Szabo ve Schwartz, 2011).  Eleştirel düşünme, bireylerin yaşam boyu aktif öğrenme rolleri geliştirmek için sahip olabileceği becerilerden biridir. Eleştirel düşünme becerilerini geliştirmek, bireylerin demokratik bir toplumun aktif üyeleri olma gereksinimlerinden biridir (Norris ve Ennis, 1989).

Demokratik bir toplum yaratacak ve sürdürecek bireylerin eleştirel düşünme becerilerine sahip olmaları gerekmektedir. Demokratik bir toplumda, bireyler eleştirel düşünme becerileri geliştirdiklerinde karşılaştıkları sosyal sorunları çözebilirler.  Eleştirel düşünmenin amaçlarından biri, bilgiyi sorgulamayı, hataları ve hataları kontrol etmeyi sağlayarak öğrencilerin eleştirel bakış açısını geliştirmektir. Eleştirel düşünme, gözlem, deneyim, yansıma, akıl yürütme ya da tarafından üretilen bilgiyi aktif ve ustalıkla kavramsallaştırma, uygulama, analiz etme, sentezleme ve değerlendirme sürecinin entelektüel olarak disiplinli sürecidir (Norris ve Ennis, 1989).

Eleştirel düşünme yeteneğine sahip bireyler bazı özelliklere sahip olmalıdır.  Bu özellikler; fikrin temellerini aydınlatabilme, yeniden keşfetme ve yeniden değerlendirme, temelden akıllıca yargılama, yaratıcı bir şekilde tahmin etme ve birleştirme olarak sıralanabilmektedir (Scheibe ve Rogow, 2011). Eleştirel düşünme becerilerini elde etmek için, öğrencilerin; analiz etme, bağlantı kurma, çıkarım ve değerlendirme, eleştirel düşünme eğilimleri ve tartışma, eleştirel düşünme,  nedenleri arama ve açık fikirlilik gibi bilişsel becerileri geliştirmektedir (Cubukcu, 2006).  Bu nedenle öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri ve eğilimleri geliştirebilmeleri için kuşkusuz öğretmenleri tarafından teşvik edilmeleri gerekmektedir (Li ve Lal, 2005).

Öğrencileri eleştirel düşünme konusunda destekleyen eğitmenler öncelikle eleştirel düşünme becerileri ve eğilimlerini geliştirmelidir. Eleştirel düşünme ve başarı arasında pozitif bir ilişki vardır denilebilir (Wood ve Anderson, 2001). Akademik performansı arttırmak ve eleştirel düşünme üzerine verilen eğitim öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerini arttırır. Ayrıca öğrencilerin düşünme biçimleri eleştirel düşünme eğilimlerine katkıda bulunur denilebilir.

2.2 Kontrol Odağı

 

2.2.1. Tanım ve Gelişimi

 

Kontrol Odağı, Rotter’in (1954) sosyal öğrenme bireysellik teorisinden meydana gelmiştir. Lefcourt (1979) ‘un ifade ettiği gibi Kontrol Odağı: Algılanan kontrol, dış kontrol takviyelerinin aksine içsel için genel bir beklentiyi ifade etmektedir.

Kontrol Odağı, bireyin destekleme konusundaki beklentisini içermektedir. İç kontrol odağına sahip bir birey, güçlendirmenin kendi faaliyetlerinin önünde olduğuna inanırken, dış kontrol odağına sahip olan kişi, kadere, yeteneğe veya güçlü kişilerin düşüncelerine bağımlıdır. Lefcourt (1979) takviyenin olası davranışı arttırmak için hayati önem taşıdığını savunmaktadır. Aynı zamanda kişinin yaptığı ile takip eden arasında barışçıl bir ilişki olduğuna inanması gerekir.

Tarihte, Kontrol Odağı genel olarak araştırılan bireysellik değişkenlerinden biri olmuştur. Kontrol odağı, ebeveynlik tarzı, yaratıcılık, başarıya bağlı davranış, ceza, endişe ve diğer birçok değişkenle ilişkilendirilmiştir (Ajzen, 2002).

 

2.2.1. Kontrol Odağı İle İlgili Kavramlar

 

1966 yılında Rotter, Kontrol Ölçeğini yayınlamıştır. Çalışmalarda IE ölçeğinin güvenilir ve geçerli olduğu gösterilmiştir. Bu nedenle çalışmamızda da kullanılan Rotter ölçeği ile ilgili genel bilgiler yöntem bölümünde verilmiştir. Rotter, nevrotik uyumsuzluğa harici bir kontrol odağı eklendiğini ileri sürmüştür. Benzer şekilde, psikoterapinin zamansal seyri boyunca düzelmeyen hastalar dışta kalan kontrol noktalarına sahipken, tedaviyi geliştiren psikoterapi müşterilerinin daha içsel hale gelen puanları vardır. Okuldaki başarıya ilişkin performanslara dönersek, kontrol insanlarının dış konumları, sürekli olarak iç konum bilgilerinden daha kötü bir performans göstermiştir. Ayrıca, çalışmalar sürekli olarak dış kontrol insanlarından daha fazlasının fiziksel sağlıkla ilgili konularda dezavantajlara sahip olduğunu göstermiştir.

İç kontrol odağına sahip olmayan bireyler hedefleri açısından sonuca yönelik yüksek performans göstermemekte ve çalışma motivasyonu gösterememektedir. Ayrıca, dışsal kişiler yaşamlarının şans faktörleri veya kendi dışında ikamet eden güçlü kuvvetler tarafından yönetildiğine inandıkları için, oldukça pasiftirler ve sağlık konularında (örneğin, emniyet kemeri veya güneş koruyucu giymek) koruyucu önlemler almazlar. Ayrıca, planlı ve geleceğe yönelik olma eğilimi göstermezler, çünkü kendilerini etkili proaktif davranışlar olarak göremezler. Dahası, içsel olanlara göre dışsallar, çevrelerindeki ortamlara dikkat etmezler ve sağlıkla ilgili konularda çok bilgili değildirler.

 

 

 

Kontrol Odağı ve Bilişsel Etkinlik

Kontrol Odağı, konsantrasyon, merhamet gibi birçok bilişsel faaliyetle ilişkilendirilmiştir.  Kontrol Odağı ve bilişsel harekete ilişkin ilk çalışma Seeman ve Evans (1962) tarafından gerçekleştirilmiştir. (Seeman ve Evans,1962).

 

Kontrol odağı ve Sosyoekonomik Durum

Sosyoekonomik Durum, kontrol odağının önemli bir belirleyicisi olarak ortaya çıkmıştır.  Bu çerçevede düşük sınıfa ait olmak, kalite çabası ve kalite ödülü arasında minimum beklenmedik duruma neden olur denilebilir.

Kontrol Odağı ve Psikopatoloji

Kontrol Odağı ve umutsuzluk arasındaki korelasyon kapsamlı bir şekilde araştırılmış ve dış denetim odağını arttırmaktadır.

Kontrol Odağı ve Başarıya İlişkin Davranış

Kontrol Odağı ve başarıya bağlı performans arasındaki ilişkiyi görmek için çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Bu konu ile ilgili literatürde Kontrol Odağı’ nı ilişkilendirmek için yapılan ilk araştırma Crandall ve meslektaşları tarafından bildirilmiştir. Başarı performansı yetişkinler çalışma lisansüstü öğrencilerinde deneyimsel olmuştur.

2.3. Kontrol Odağı Boyutları

 

2.3.1. İç Kontrol Odağı

 

Başarılarını kendi çalışmalarına dayandıran ve yaşamlarını kontrol ettiklerine inanan insanlar iç kontrol odağına sahiptir. Aksine, başarılarını veya başarısızlıklarını dış etkilere bağlayan insanların dış kontrol odağı vardır. Öte yandan, dış kontrol odağına sahipseniz başarıyı şans, kader, zamanlama, diğer insanlar veya bir tür ilahi müdahale gibi dış veya çevresel faktörlere bağlayabilirsiniz. Aynı örneği kullanalım ve bir promosyonun reddedildiğini varsayalım. Eğer kontrol konumunuz dahili ise, algılanan başarısızlıktan dolayı kendinizi suçlamanın bir yolunu bulacaksınız. Eğer kontrol konumunuz dışsal ise, dış kaynakların kontrolünüz dışında suçlanması kolay, hatta doğal olabilir (Yalçın vd.2010).

 

2.3.2. Dış Kontrol Odağı

 

Temel kontrol odağı fikri, bir bireyin kendilerine ne olduğunu kontrol etme hissini ve bir birey olarak yaşamlarını ne ölçüde etkileyebileceğini tanımlamasıdır. Güçlü bir dış kontrol odağı, birinin başına gelenlerin şans ya da kader olduğuna inandığında ve hayatlarının kontrolünde olmadığına karar verir; bunların hepsi çevrelerindeki dış güçlerden kaynaklanmaktadır (örneğin diğer insanlar). Güçlü bir iç kontrol odağı, kendilerine ne olduğunu kontrol ettiklerine inanan birini tanımlar.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KAYNAKÇA

World History Channels

Ajzen, I. (2002). Perceived behavioral control, self‐efficacy, locus of control, and the theory of planned behavior 1. Journal of applied social psychology, 32(4), 665-683.

Akın, A., Hamedoğlu, M. A., Sariçam, H., Akin, U., İlbay, A. B., Civan, S., & Demir, T. (2013, December). The validity and reliability of the Turkish version of the Critical Thinking Disposition Scale. Paper presented at the 2nd International Chaos, Complexity and Leadership Symposium (ICCLS 2013), December, 17-19, Ankara, Turkey.

Choy, S. C., & Cheah, P. K. (2009). Teacher perceptions of critical thinking among students and its influence on higher education. International Journal of teaching and learning in Higher Education, 20(2), 198-206.

Coskun, M. V., & Altinkurt, Y. (2016). The relationship between values and critical thinking dispositions of pre-service teachers. Educational Process: International Journal.

Cubukcu, Z. (2006). Critical thinking dispositions of the Turkish teacher candidates. Online Submission, 5(4).

Davis, W. L., & Phares, E. J. (1967). Internal‐external control as a determinant of information‐seeking in a social influence situation 1. Journal of personality, 35(4), 547-561.

Demirbag, B., Unisen, A., & Yesilyurt, A. (2016). Training of Critical Thinking Skills in Teacher Candidates and Placebo Effect: A Quasi-Experimental Study. Eurasian Journal of Educational Research, 16(63).

Demirbaş, M., & Yağbasan, R. (2005). Sosyal Öğrenme Teorisine Dayalı Öğretim Etkinliklerinin, Öğrencilerin Bilimsel Tutumlarının Kalıcılığına Olan Etkisinin İncelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 363-382.

Demirbaş, M., & Yağbasan, R. (2006). Fen Bilgisi Öğretiminde Sosyal Öğrenme Teorisine Dayalı Öğretim Etkinliklerinin, Öğrencilerin Akademik Başarılarına Olan Etkisinin İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(1), 113-128.

Dinçyürek, S., Güneyli, A., & Çağlar, M. (2012). The relation between assertiveness levels, locus of control and academic success of turkish language teacher candidates. Sociology Mind, 2(01), 61.

Gürel, R. (2014). Sosyal Pekiştireçlerin Ve Model Davranışlarının, Çocukların Ahlaki Yargılarının Şekillenmesindeki Etkisi (Bandura Örneği). Değerler Eğitimi Dergisi, 12(28), 101-119.

Kırhan, A. (2007). Üniversite Öğrencilerinin Tematik Televizyon Kanal Tercihleri Kullanımlar Ve Doyumlar Kuramı-Sosyal Öğrenme Kuramı Çerçevesinde Maltepe Üniversitesi’nde Bir Çalışma (Master’s Thesis, Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).

Lefcourt, H. M. (1976). Locus of control and the response to aversive events. Canadian Psychological Review/Psychologie Canadienne, 17(3), 202.

Lefcourt, H. M., von Baeyer, C. L., Ware, E. E., & Cox, D. J. (1979). The multidimensional-multiattributional causality scale: The development of a goal specific locus of control scale. Canadian Journal of Behavioural Science/Revue canadienne des sciences du comportement, 11(4), 286.

Li, X., & Lal, S. (2005). Critical reflective thinking through service‐learning in multicultural teacher education. Intercultural Education, 16(3), 217-234.

Norris, S. P., & Ennis, R. H. (1989). Evaluating Critical Thinking. The Practitioners’ Guide to Teaching Thinking Series. Critical Thinking Press and Software, Box 448, Pacific Grove, CA 93950-0448; tele.

Phares, E. J. (1976). Locus of control in personality (Vol. 174). Morristown, NJ: General Learning Press.

Rotter, J. B. (1975). Some problems and misconceptions related to the construct of internal versus external control of reinforcement. Journal of consulting and clinical psychology, 43(1), 56.

RotterJ.B. (1954) Social Learning and Wml Psylwlogy. Prentice-Hall, Englewood Cliffs. NI.

Scheibe, C., & Rogow, F. (2011). The teacher s guide to media literacy: Critical thinking in a multimedia world. Corwin Press.

Seeman, M., & Evans, J. W. (1962). Apprenticeship and attitude change. American Journal of Sociology, 67(4), 365-378.

Szabo, Z., & Schwartz, J. (2011). Learning methods for teacher education: The use of online discussions to improve critical thinking. Technology, Pedagogy and Education, 20(1), 79-94.

Wallston, K. A., Strudler Wallston, B., & DeVellis, R. (1978). Development of the multidimensional health locus of control (MHLC) scales. Health education monographs, 6(1), 160-170.

Wood, A. T., & Anderson, C. H. (2001). The Case Study Method: Critical Thinking Enhanced by Effective Teacher Questioning Skills.

Yalçın, B., Tetik, S., & Açıkgöz, A. (2010). Yüksekokul Öğrencilerinin Problem Çözme Becerisi Algıları İle Kontrol Odağı Düzeylerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Organizasyon Ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(2), 19-27.

Tez merkezi,

tez yazdırma,

tez örnekleri,

tez yazan yerler,

 

05439437601